Officiële koopzondag, gewone koopzondag, convenant, enquête – we kunnen ons voorstellen dat u het soms niet meer kunt volgen. Daarom zetten we de belangrijkste begrippen rondom de koopzondagen voor u op een rij in het koopzondag-ABC. Klik op de eerste letter van het woord dat u zoekt, of scroll naar beneden om alle begrippen te zien.
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
AArbeidsplaatsenVolgens inschattingen van de winkeliers zelf bieden de verruimde winkeltijden in Almere extra werkgelegenheid aan zo’n 1.500 mensen. Het gaat daarbij om part-time banen voor onder meer studenten en herintredende vrouwen. Veel van hen zijn zeer blij met het part-time werken op zondag, omdat ze door de week niet aan werken toekomen, of omdat ze op zondag de kinderen bij hun partner kunnen laten en zo de kosten van kinderopvang besparen. Inperking van het aantal koopzondagen tot maximaal 20 per jaar gaat volgens de betrokken winkeliers ten koste van het overgrote deel van de 1.500 extra arbeidsplaatsen.
Albert HeijnEén van de eerste supermarkt-formules in Almere die iedere zondag open ging. Inmiddels is een groot deel van de Almeerse supermarkten iedere zondag open. Ze trekken soms nog meer klanten dan op zaterdag, traditioneel de drukste boodschappen-dag van de week.Almere VandaagDe gratis lokale krant Almere Vandaag onthulde op 13 maart het ‘nieuws’ dat aan de actie Niet-minder-koopzondagen.nl wordt meebetaald door Almeerse winkels, terwijl D66 Almere eerder gezegd zou hebben dat zij de actie alleen voerde. Om diverse redenen klopt het nieuwsfeit van Almere Vandaag niet. D66 heeft nooit beweerd de actie alleen te voeren, dit blijkt ook niet uit het eerdere artikel van 12 maart waar de krant een dag later naar terugverwijst. De journalist die beide artikelen schreef, was nota bene al een dag van tevoren op de hoogte van de deelname door Almeerse winkels. Toen de actie-posters langs de dreven verschenen, belde hij niet D66 maar een van de deelnemende winkels om meer informatie over de actie in te winnen. Het adres kreeg hij van zijn advertentie-afdeling, wat in krantenland ‘not done’ is. Deze kennis kwam in ieder geval goed van pas om een dag later de ‘onthulling’ te publiceren, die voor veel ophef zou zorgen. Hoe zei onze koningin het ook alweer: de leugen regeert?
BBetrouwbare overheidVan een overheid mag verwacht worden dat zij zich opstelt als een betrouwbare partner voor degenen die van haar afhankelijk zijn. De houding van het college van B&W in de afgelopen jaren verdient de kwalificatie ‘betrouwbaar’ bepaald niet. Nog geen half jaar nadat de gemeenteraad met een democratisch besluit had gekozen voor uitbreiding van het aantal koopzondagen, kondigde het nieuwe college aan dit besluit te willen terugdraaien. Inmiddels zijn we twee jaar verder, en de ontstane onduidelijkheid duurt nog altijd voort. Door deze onduidelijkheid, en door de mogelijke verlaging van het aantal koopzondagen, hebben veel winkeliers het gewoon niet aangedurfd te investeren in een wekelijkse koopzondag.
BoodschappenVeel mensen denken in de discussie over koopzondagen vooral aan de winkels in het stadshart. Ten onrechte, want de vrijheid om iedere zondag open te zijn geldt nu nog voor alle winkels in heel Almere. Bijvoorbeeld ook voor supermarkten, die op zondag al net zo druk bezocht worden als op zaterdag. Natuurlijk, er wordt in Almere gewinkeld op zondag. Maar er worden ook boodschappen gedaan, en dat is voor veel Almeerders misschien wel het grootste voordeel van de wekelijkse koopzondag.
BouwmarktenVeel mensen denken in de discussie over koopzondagen vooral aan de winkels in het stadshart. Ten onrechte, want de vrijheid om iedere zondag open te zijn geldt nu nog voor alle winkels in heel Almere. Bijvoorbeeld ook voor supermarkten, bouwmarkten en tuincentra. En voor bakkers, slagers en groenteboeren. De winkels die open zijn, doen goede zaken op zondag. En Almeerders? Die zijn zeer te spreken over de wekelijkse koopzondag, zo blijkt ook uit recent onderzoek door een Almeers marktonderzoeksbureau.
CCDAPolitieke partij, waarvan de Almeerse tak sinds 2006 opnieuw deel uitmaakt van het college van burgemeester en wethouders. Het idee om het aantal koopzondagen in Almere te verminderen komt onder meer uit de koker van Het CDA. In tegenstelling tot de ChristenUnie gebruikt de partij hiervoor inmiddels geen religieuze overweging meer, hoewel dit aanvankelijk wel het voornaamste argument tegen de koopzondag was. Inmiddels pleit het CDA vooral voor bescherming van de in zijn ogen “zielige” kleine winkeliers.
ChristenUniePolitieke partij, waarvan de Almeerse tak sinds 2006 deel uitmaakt van het college van burgemeester en wethouders. Het idee om het aantal koopzondagen in Almere te verminderen komt onder meer uit de koker van de ChristenUnie. Volgens het verkiezingsprogramma van de partij liggen hieraan met name religieuze overwegingen ten grondslag, de zondag moet een rustdag blijven. In de discussie over de koopzondagen laat de partij het rustdag-argument steeds meer achterwege, omdat het in Almere weinig gehoor vindt.
College van B&WHet college van burgemeester en wethouders is het dagelijks bestuur van de gemeente Almere, en wordt gevormd door de politieke partijen die hiertoe na gemeenteraadsverkiezingen een coalitieakkoord over sluiten. Op dit moment wordt het college van B&W gevormd door PvdA, VVD, CDA en ChristenUnie. Dit zijn dan ook de partijen, die het initiatief hebben genomen voor verlaging van het aantal koopzondagen in Almere – zeer tegen de wens van een grote meerderheid van Almeerders.
ConsumentengedragDoor tal van maatschappelijke veranderingen in de afgelopen decennia, is ook het consumentengedrag ingrijpend gewijzigd. Kenden we vroeger één kostwinner en een huisvrouw die de boodschappen deed, inmiddels ziet het Nederlandse landschap er behoorlijk anders uit. We werken meer en meer als partners samen buiten de deur, de kinderen gaan naar de kinderopvang. We spenderen veel tijd onderweg en in de file, en we eten steeds vaker makkelijk. In dit licht is het niet vreemd dat de consument in ons niet meer gediend is van winkels, die ’s avonds en in het weekend dicht zijn. Steeds meer winkeliers spelen maar al te graag in op dit nieuwe consumptiepatroon, om hun klanten optimaal te bedienen. De vrije zondagsopening is, heel simpel gezegd, echt iets van nu.
ConvenantBij het aantreden van het nieuwe college van B&W, in april 2006, werd in het coaltieakkoord het voornemen opgenomen een convenant te sluiten met Almeerse winkeliers over verlaging van het aantal koopzondagen. Opvallend genoeg stonden onder dit voornemen ook de handtekeningen van PvdA en VVD, twee partijen die een half jaar eerder nog voorstander waren van méér koopzondagen. De VVD was hiervan zelfs nog mede-initiatiefnemer geweest, samen met D66. Anderhalf jaar lang is gewerkt aan vrijwillige ondertekening van het convenant, maar de winkeliersverenigingen wilden er niet aan. In oktober 2007 werd het convenant dood verklaard, en kondigden de coalitiepartijen aan een enquête te gaan houden onder winkeliers. Zie ook onder enquête.
DD66Politieke partij, in 1966 opgericht door onder meer Hans van Mierlo. D66 is een pragmatisch ingestelde partij met een progressief-liberale signatuur, die onafhankelijk in de politiek staat en voor de problemen van vandaag moderne, praktische oplossingen zoekt. In 1996 zorgde D66 ervoor dat winkels in heel Nederland ruimere openingstijden kregen, een vrijheid waar lang naar was uitgekeken. In Almere is D66 vanaf het allereerste begin actief, in de gemeenteraad en later ook in het college van B&W. Op dit moment heeft D66 Almere één raadslid, de fractie is zeer kritisch op de plannen voor verlaging van het aantal koopzondagen. Het initiatief voor niet-minder-koopzondagen.nl is afkomstig van D66 Almere. Lees hier meer over D66.
DamoclesNog geen half jaar nadat de gemeenteraad met een democratisch besluit had gekozen voor uitbreiding van het aantal koopzondagen, kondigde het nieuwe college aan dit besluit te willen terugdraaien. Inmiddels zijn we twee jaar verder, en de mogelijke verlaging van het aantal koopzondagen hangt de winkeliers nog steeds als een zwaard van Damocles boven het hoofd. Door de blijvende onduidelijkheid hebben veel winkeliers het gewoon niet aangedurfd te investeren in een wekelijkse koopzondag.
EEnquêteToen het in oktober 2007 duidelijk werd dat de Almeerse winkeliers niet van plan waren vrijwillig een convenant te tekenen om het aantal koopzondagen te verlagen, kwam het college van B&W met een alternatief in de vorm van een enquête. Aan alle individuele winkeliers zou de vraag worden voorgelegd of ze instemden met minder koopzondagen. Pas na vier maanden werd de enquête daadwerkelijk gehouden, helaas zonder toegezegd overleg met de winkeliersverenigingen. De opzet van de enquête riep veel vragen op, onder meer over de scheve stemverhouding en het ontbreken van duidelijke voorwaarden aan het minimum aantal deelnemers. Ook wekte het verbazing dat de enquête werd toegestuurd aan bedrijven die niet eens een winkel hebben. D66 stelde de enquête aan de orde op de Politieke Markt, en bracht de vele twijfels over op een groot aantal andere partijen. De wethouder liet de enquête na één week opschorting gewoon doorgaan.
FFaberHet was interim wethouder Faber die in oktober 2007 de toezegging deed dat overlegd zou worden met de winkeliersverenigingen, voordat een enquête opgezet zou worden. Deze toezegging werd niet nagekomen, wat slecht viel bij de winkeliersverenigingen en de politiek. De enquête werd zonder overleg gestart, en zorgde om die reden voor veel onrust onder winkeliers. Bovendien werden door winkeliers en politiek vraagtekens gezet bij de opzet van de enquête, onder meer met betrekking tot de onderlinge stemverhouding van de diverse winkeliers, het gebruik van maar één enkele vraag in de enquête, en het ontbreken van duidelijke voorwaarden voor de minimale deelname aan de enquête en de minimaal te behalen meerderheid. Wethouder Faber had zijn toezegging beter kunnen nakomen. FinancieringEen groot deel van de actie Niet-minder-koopzondagen.nl wordt betaald door Almeerse winkeliers, die hiermee het initiatief van D66 Almere ondersteunen. Onder meer betalen winkeliers advertenties in lokale kranten, posters voor de winkelruiten en flyers die ze aan hun klanten uitdelen. In een lokale krant en door sommige politieke partijen is gesuggereerd dat D66 geld ontvangt voor deze actie, dat ze dit bewust verborgen hield. Dit is pertinent onjuist, en de openlijk geuitte twijfel aan de integriteit van de partij is dan ook volstrekt onzinnig. De actie Niet-minder-koopzondagen.nl is op alle vlakken volkomen legaal, D66 Almere is er vanaf het begin open over geweest dat ze samen met winkeliers – en overigens ook met winkelaars, Almeerse consumenten – actie voert tegen het einde van de vrije koopzondag. D66 Almere wordt geen cent wijzer van de hele actie, het is eerder zo dat het de vrijwilligers van D66 persoonlijk geld kost om de actie te coördineren.
GGroenteboerenVeel mensen denken in de discussie over koopzondagen vooral aan de winkels in het stadshart. Ten onrechte, want de vrijheid om iedere zondag open te zijn geldt nu nog voor alle winkels in heel Almere. Bijvoorbeeld ook voor supermarkten, bouwmarkten en tuincentra. En voor bakkers, slagers en groenteboeren. De winkels die open zijn, doen goede zaken op zondag. En Almeerders? Die zijn zeer te spreken over de wekelijkse koopzondag, zo blijkt ook uit recent onderzoek door een Almeers marktonderzoeksbureau.
HHalbesmaHet was wethouder Douwe Halbesma, die het initiatief van D66 en VVD voor méér koopzondagen verwoordde in een raadsvoorstel. Om het aantal koopzondagen te verruimen, moest gebruik worden gemaakt van de wettelijke mogelijkheid Almere tot toeristisch gebied te verklaren. Ondanks stevige protesten van de christelijke partijen werd het voorstel begin 2006 aangenomen door een ruime meerderheid van de gemeenteraad. De wekelijkse koopzondag was een feit. IInitiatiefNiet-minder-koopzondagen.nl is een initiatief van D66 Almere, ondersteund door een aantal Almeerse winkels. De actie is gestart door de Almeerse afdeling van D66, nadat de fractie van D66 Almere twee jaar lang politiek heeft geageerd tegen de voorgenomen zondagsluiting. Omdat de Almeerse D66-afdeling weinig geld in kas heeft, nam de afdeling contact op met enkele winkeliers: wie niet sterk is, moet medestanders vinden. Een aantal winkeliers (grote én kleine) trekt nu samen met D66 en een aantal consumenten ten strijde tegen de zondagsluiting. Onder meer plaatsen zij advertenties, hangen posters op hun winkelruiten en delen flyers uit aan hun klanten. Sommige winkeliers ondersteunen de actie zeer prominent, anderen blijven op eigen verzoek meer op de achtergrond.IntegriteitNa de ‘onthulling’ door een lokale krant dat winkeliers meebetalen aan de actie tegen de zondagsluiting, werd door een aantal politieke partijen openlijk getwijfeld aan de integriteit van D66 Almere. Met name de PvdA zette fors in: D66 verkoopt haar ziel aan de duivel of wie dan ook. Geen van de critici nam de moeite de feiten te checken of contact met D66 op te nemen. De (opzettelijk) verkeerde informatie in de krant was voldoende om D66 – via de media – aan de schandpaal te nagelen. Terwijl men had kunnen nagaan dat de berichtgeving in de krant onjuist was, dat D66 vanaf het begin open is geweest over betrokkenheid van winkeliers, en dat er niet illegaals of onoirbaars was gebeurd. Een simpele feiten-check was genoeg geweest.
JJorritsmaOfficieel staat burgemeester Jorritsma buiten de discussie over de koopzondagen. Het is immers niet haar portefeuille. Maar als lid van het college van B&W heeft ze er indirect wel degelijk wel mee te maken. Opvallend is dat Jorritsma, in haar tijd als minister van economische zaken, diverse keren heeft gepleit voor koopzondagen als stimulans voor meer bedrijvigheid – juist ook in economisch zwakkere stadsdelen. Hoewel de burgemeester natuurlijk boven de partijen staat, is het pikant dat uitgerekend haar partij VVD in Almere aan de kant staat van degenen die de koopzondagen willen inperken. Is de VVD minder liberaal en meer conservatief geworden, of zit de wethoudersstoel gewoon te lekker?
KKoopzondagIn normaal taalgebruik is een koopzondag een zondag waarop de winkels open mogen zijn. Daarmee is sinds twee jaar dus iedere zondag een koopzondag. Of, zoals de fractievoorzitter van de ChristenUnie op haar weblog schrijft over de koopzondag: “Wat een woord trouwens, alsof er verschillende soorten zondagen zijn”. Of bedoelt ze daar toch iets anders mee?! Enfin, in Almere is verwarring ontstaan over het begrip koopzondag, omdat het college van B&W stug blijft vasthouden aan de ‘officiële’ koopzondagen aan het eind van iedere maand. Ook de website van het Almeerse stadshart draagt bij aan de verwarring, door geen volledige informatie te geven over de wekelijkse ‘gewone’ koopzondagen en de maandelijkse ‘officiële’ koopzondagen. De verwarring is goed te zien op deze foto:iedere zondag open, koopzondag over twee weken. Snapt u het nog?! Duidelijk is wel dat dit soort verwarring zeer schadelijk kan zijn voor winkels en hun klanten. Het gemeentebestuur zou zich beter kunnen richten op onafhankelijke informatie: niet elke winkel is iedere zondag open, maar alle winkels mogen iedere zondag open.
LMMedia MarktEén van de eerste grootwinkelbedrijven in Almere die iedere zondag open ging. Inmiddels is een groot deel van de Almeerse supermarkten, bouwmarkten en dergelijke iedere zondag open. Ze trekken soms nog meer klanten dan op zaterdag, traditioneel de drukste boodschappen-dag van de week.
NNiet-minder-koopzondagen.nlToen duidelijk werd dat het college van B&W alleen de mening van de winkeliers wilde horen over de voorgenomen verlaging van het aantal koopzondagen, restte volgens D66 maar één passend antwoord: de inwoners van Almere wakker schudden, duidelijk maken welke inperking van vrijheden hun boven het hoofd hangt, en zoveel mogelijk handtekeningen verzamelen tégen de voorgenomen verlaging van het aantal koopzondagen. Het resultaat ziet u op deze website, de petitie kunt u hier tekenen. Doe het snel, voordat het te laat is.
OOnderzoekIn opdracht van enkele Almeerse grootwinkelbedrijven deed een vooraanstaand marktonderzoeksbureau in februari 2008 onderzoek naar de mening van Almeerders over de wekelijkse koopzondag. Het onderzoek gaf aan dat maar liefst 79 procent van de ondervraagden vindt dat winkeliers zelf mogen weten of ze iedere zondag open gaan of niet. Almeerders hebben de wekelijkse koopzondag klaarblijkelijk in hun hart gesloten.
PPetitieDe petitie niet-minder-koopzondagen, die u op deze site kunt ondertekenen, is een ultieme poging om de inwoners van Almere te betrekken in de discusie over de koopzondagen. Bij eerdere gelegenheden heeft D66 gevraagd ook de mening van de Almeerders te vragen over de verlaging van het aantal koopzondagen. Het college van B&W vond dit niet nodig. Ook een voorstel van D66 om het referendum in Almere in te voeren, en zo een volksstemming over de koopzondagen mogelijk te maken, werd geblokkeerd door PvdA, VVD, CDA en ChristenUnie. De partijen gingen hiermee in tegen hun eigen kiezers, waarvan een ruime meerderheid wél voorstander is van referenda. Met alle andere mogelijkheden geblokkeerd, blijft alleen de petitie niet-minder-koopzondagen over om duidelijk te maken hoe de inwoners van Almere denken over de voorgenomen verlaging van het aantal koopzondagen.
PvdAPolitieke partij van sociaal-democratische signatuur, waarvan de lokale tak sinds 2006 opnieuw deel uitmaakt van het college van burgemeester en wethouders. Opvallend genoeg heeft de PvdA daarmee ook zijn handtekening gezet onder de voorgenomen verlaging van het aantal koopzondagen. Blijkbaar telde het voor de sociaal-democraten niet dat nog maar enkele maanden eerder een democratisch besluit was genomen over de verruiming van het aantal koopzondagen. En blijkbaar tellen de 1.500 banen, die verloren zullen gaan bij verlaging van het aantal koopzondagen, ook niet zo erg voor de Partij van de Arbeid. Tja...
QQuod erat demonstrandumWie vroeger op school een wiskunde-proefwerk moest maken, zette onder de antwoorden ‘QED’: dit is wat bewezen moest worden. De critici van de aangekondigde winkeliersenquête kregen dit QED-gevoel, toen na vier maanden wachten duidelijk werd hoe de enquête door het college van B&W was opgezet. Al die tijd was er een gevoel dat er een luchtje aan zat, dat zich een adder onder het gras verschool. En inderdaad: de enquête kenmerkt zich door een opzet, die ontegenzeggelijk in het voordeel is van de tegenstanders van vrije koopzondagen. De onderlinge stemverhouding is uitermate scheef, en in het voordeel van kleine winkeliers. Het valt nauwelijks te controleren wie de enquête invult. Er is niet vastgelegd hoeveel winkeliers minimaal mee moeten doen voordat de uitkomst geldig is. En als klap op de vuurpijl is de enquête ook verstuurd naar bedrijven die niet eens een winkel hebben. Snapt u wel? Quod erat demonstrandum!
RReferendumToen het college van B&W in oktober 2007 aankondigde een enquête onder winkeliers te houden, liet D66 weten dat dan ook de inwoners van Almere naar hun mening gevraagd moest worden, wellicht met een referendum. Dit democratische instrument, gewenst door maar liefst 80 procent van alle Nederlanders, was nog niet eerder ingezet in Almere. D66 bereidde lokale wetgeving voor om het referendum mogelijk te maken, maar werd geblokkeerd door collegepartijen PvdA, VVD, CDA en ChristenUnie. Deze partijen gingen hiermee in tegen hun eigen kiezers, die in overgrote meerderheid voorstander zijn van referenda (blijkt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau). De argumentatie van de partijen tégen een referendum is van een stuitende kortzichtigheid: “Burgers zijn niet zo geschikt als gekozen politici om beslissingen te nemen.” Ja, burger, weet op wie u stemt.
SSpookwinkelsIn februari 2008 bleek dat de zogenaamde winkeliersenquête ook was verstuurd aan bedrijven zonder winkel, de zogenaamde ‘spookwinkels’. Het ging om kleine bedrijfjes, die vanuit huis of vanuit een web-shop goederen leveren aan particulieren. Omdat web-shops per definitie 24 uur per dag en 7 dagen in de week open zijn en niets te maken hebben met winkelsluitingstijden, ligt het in de verwachting dat deze bedrijven in de enquête invullen dat ze het eens zijn met minder koopzondagen. Dat is immers in hun eigen voordeel. Het opnemen van deze bedrijven in de enquête is uitermate slordig, zeker omdat er maar vier van deze bedrijfjes voor nodig zijn om de stem te neutraliseren van één supermarkt met miljoenen omzet; van één bouwmarkt met 8.000 m2 vloeroppervlak; en van één elektronica-warenhuis met iedere zondag enkele tientallen extra personeelsleden.
StadshartIn de afgelopen jaren is een opvallend en omvangrijk nieuw stadshart gebouwd in het centrum van Almere. Het ontwerp van architect Rem Koolhaas is inmiddels de thuishaven van vele tientallen nieuwe winkels, die met elkaar vele honderden miljoenen investeerden in een aantrekkelijk nieuw winkelcentrum. Veel winkels die zich vestigen in het stadshart, komen af op de mogelijkheid om iedere zondag open te zijn. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 blijkt deze mogelijkheid aan een zijden draadje te hangen, de overheid stelt zich niet op als de betrouwbare partner die ze zou moeten zijn. Veel winkeliers durven het niet aan te investeren in een wekelijkse koopzondag, het stadshart als geheel heeft veel last van de onduidelijkheid. Ook nu nog hangt de verlaging van het aantal koopzondagen de winkeliers als een zwaard van Damocles boven het hoofd, vooral in het stadshart.
StemverhoudingIn de winkeliersenquête, die het college van B&W op dit moment laat uitvoeren, zitten een aantal vervelende adders onder het gras. Een van de belangrijkste hiervan is de gekozen stemverhouding tussen de deelnemende winkeliers. Een bouwmarkt van 8.000 m2 is natuurlijk moeilijk te vergelijken met een bloemenwinkel van 75 m2, een supermarkt met een omzet van miljoenen per week lastig te vergelijken met een snoepwinkeltje dat hooguit enkele tienduizenden euro’s per week omzet. Voor het college was het simpel: zelfs de grootste winkels kregen maximaal vier stemmen, de allerkleinsten altijd nog één stem. Met een simpel meetlint maakte D66 duidelijk dat die stemverhouding wel erg in het voordeel van de kleine winkels is. Met recht een adder onder het gras, die de enquête op een inacceptabele manier stuurt.
TToeristisch gebiedDe uitbreiding van het aantal koopzondagen in Almere, mede op initiatief van D66, werd mogelijk gemaakt door Almere aan te wijzen als toeristisch gebied. Volgens tegenstanders van de vrije koopzondagen is dit een rare constructie, minister Van der Hoeven noemde Almere zelfs expliciet als slecht voorbeeld. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de toeristische variant in Almere begrijpelijk vragen oproept. Maar de toeristische variant is een wettige manier om als gemeente meer koopzondagen te mogen hebben, en een meerderheid van de gemeenteraad is er destijds mee akkoord gegaan. Bovendien hebben zelfs PvdA, VVD, CDA en ChristenUnie – de partijen die nu het aantal koopzondagen willen verlagen – blijkbaar geen probleem met Almere als toeristisch gebied. Want de beoogde 20 koopzondagen (in plaats van de 52 nu) zijn nog altijd alleen mogelijk onder het toeristische regime. Tja, ook in de koopzondagen-discussie heb je blijkbaar rekkelijken en preciezen.
TuincentraVeel mensen denken in de discussie over koopzondagen vooral aan de winkels in het stadshart. Ten onrechte, want de vrijheid om iedere zondag open te zijn geldt nu nog voor alle winkels in heel Almere. Bijvoorbeeld ook voor supermarkten, bouwmarkten en tuincentra. En voor bakkers, slagers en groenteboeren. De winkels die open zijn, doen goede zaken op zondag. En Almeerders? Die zijn zeer te spreken over de wekelijkse koopzondag, zo blijkt ook uit recent onderzoek door een Almeers marktonderzoeksbureau.
UUUiteindelijk draait de hele discussie over wel of niet minder koopzondagen maar om één persoon, en dat bent u. Wilt of wel of niet de vrijheid hebben om de zondag in te vullen zoals ú dat wilt, dat is de vraag. Er is natuurlijk niemand die u gaat verplichten op zondag uw boodschappen te doen. Maar er zijn wel mensen die u willen beroven van uw principiële vrijheid om die boodschappen wel iedere zondag te mogen doen. Die mensen zitten op dit moment in het college van B&W, en zijn lid van PvdA, VVD, CDA en ChristenUnie. Vanuit die partijen is recent nog opgemerkt dat het genoeg is als u eens in de vier jaar uw stem op hen uitbrengt, en dat u eigenlijk niet geschikt bent om tussendoor vaker beslissingen te nemen. Bijvoorbeeld over de koopzondagen. Wij hebben maar één vraag: wat vindt u daar eigenlijk van? VVisserBij terugkomst van haar zwangerschapsverlof nam wethouder Visser het koopzondagen-stokje weer over van haar interim-collega Faber. Ondanks zijn uitdrukkelijke toezegging overlegde ze niet van tevoren met winkeliersverenigingen over een te houden enquête, wat haar niet in dank werd afgenomen door de winkeliers en de politiek. Ook op de opzet van de enquête was veel kritiek, onder meer op de scheve stemverhoudingen tussen de diverse winkeliers en het ontbreken van een minimum aantal deelnemers om de enquête geldig te laten zijn. De antwoorden van wethouder Visser lieten zich in één zin samenvatten: “Neemt u van mij maar aan dat het goed komt...” Hééft ze eigenlijk blauwe ogen?!
VrijheidDe hele discussie rondom meer of minder koopzondagen draait uiteindelijk voor een groot deel om meer of minder vrijheid. Iedere zondag open betekent vrijheid voor winkeliers, die eindelijk kunnen inspelen op zichtbaar veranderende behoeften van hun klanten. Kunnen, niet moeten inspelen – want ook dat is vrijheid... Ook meer vrijheid voor de inwoners van Almere, die sinds twee jaar zelf kunnen bepalen wanneer ze gaan winkelen of boodschappen doen. Die zich niet meer drie slagen in de rondte hoeven te draaien om zaterdag vóór vijf uur alles in huis te hebben. En die eindelijk hun zondag kunnen invullen zoals ze dat zélf willen, zonder dat hun mogelijkheden worden beperkt door de invloed van een zeer kleine groep orthodox-religieuzen. Een zeer kleine groep, want zelfs veel gelovigen vinden het prima om na de kerk hun boodschappen te doen. Ook zij zien dit als vrijheid, en niet als inperking van de zondagsrust.
VVDPolitieke partij van conservatief-liberale signatuur, waarvan de lokale tak sinds 2006 opnieuw deel uitmaakt van het college van burgemeester en wethouders. Opvallend genoeg heeft de VVD daarmee ook zijn handtekening gezet onder de voorgenomen verlaging van het aantal koopzondagen. Opvallend, omdat de partij in 2005 juist nog mede-initiatiefnemer was van méér koopzondagen in Almere, samen met D66. Blijkbaar was de verworven koopzondag-vrijheid voor de VVD toch minder fundamenteel, en makkelijk inwisselbaar voor een wethouder op het pluche. En de VVD als ‘ondernemerspartij’? Een fabeltje...
WWinkelaarsEen door D66 bedachte naam voor winkelende Almeerders, bedoeld als tegenhanger van de term winkeliers. Toen het college van B&W in oktober 2007 aankondigde dat het een enquête ging houden onder winkeliers, om hun mening over minder koopzondagen te peilen, gaf D66 aan dat dan ook de winkelaars ondervraagd moesten worden. Het koopproces gaat namelijk over vraag én aanbod, over verkopers én consumenten. De verantwoordelijk wethouder gaf met een mooie drogreden aan dat alleen de winkeliers werden ondervraagd, “omdat het hun werk is.” De wethouder vergat voor het gemak even dat dat werk alleen bestaat bij de gratie van consumenten, en dat het dan wel slim is hun voorkeuren erbij te betrekken. Ook latere pogingen om de mening van de inwoners van Almere te horen, werden door de collegepartijen geblokkeerd. Zie ook onder referendum.
WinkeliersenquêteToen het in oktober 2007 duidelijk werd dat de Almeerse winkeliers niet van plan waren vrijwillig een convenant te tekenen om het aantal koopzondagen te verlagen, kwam het college van B&W met een alternatief in de vorm van een enquête. Aan alle individuele winkeliers zou de vraag worden voorgelegd of ze instemden met minder koopzondagen. Pas na vier maanden werd de enquête daadwerkelijk gehouden, helaas zonder toegezegd overleg met de winkeliersverenigingen. De opzet van de enquête riep veel vragen op, onder meer over de scheve stemverhouding en het ontbreken van duidelijke voorwaarden aan het minimum aantal deelnemers. Ook wekte het verbazing dat de enquête werd toegestuurd aan bedrijven die niet eens een winkel hebben. D66 stelde de enquête aan de orde op de Politieke Markt, en bracht de vele twijfels over op een groot aantal andere partijen. De wethouder liet de enquête na één week opschorting gewoon doorgaan.
WinkeltijdenwetIn 1996 kwam D66-minister Hans Wijers met een nieuwe Winkeltijdenwet, als vervanging voor de oude Winkelsluitingstijdenwet uit 1976. Los van de naamsverandering, die al veel meer vrijheid impliceert, bevatte de wet ook daadwerkelijk een aantal lang gekoesterde wijzigingen. Mochten de winkels in 1976 nog maar 55 uur per week open zijn, vanaf 1996 werd dat aantal losgelaten. Winkels mochten tot 22 uur open zijn, in plaats van tot 18:30 uur. Het aantal koopzondagen werd uitgebreid tot 12, in toeristische gebieden was dit aantal ongelimiteerd. Met de nieuwe wet kwam voor veel mensen een eind aan het dagelijkse ge-ren om na het werk op tijd bij de winkels te zijn. Dankzij D66 geldt nu: winkelen en boodschappen doen wanneer u wilt.
XXSlechts één kruisje hoeven de winkeliers te zetten in de enquête die het college van B&W onder hen laat uitvoeren. Het hele onderzoek kost een smak geld, maar toch omvat de hele enquête maar één keuzevraag: de verordening winkeltijden moet worden aangepast naar maximaal 20 koopzondagen, of de verordening moet niet worden gewijzigd. Ook Almeerders die het er niet mee eens zijn dat het aantal koopzondagen wordt gewijzigd, hebben aan één kruisje genoeg om hun mening kenbaar te maken. Dat kruisje staat bovenaan de petitie niet-minder-koopzondagen. YYouTubeHet filmpje van Niet-minder-koopzondagen.nl, dat onder meer wordt uitgezonden door Stadsomroep Almere, is ook te zien op de wereldwijde video-website YouTube. Bezoekers van de site worden aangemoedigd zelf ook filmpjes te maken over de dreigende zondagsluiting van Almeerse winkels, en hun filmpjes online te zetten. Wie maakt het vetste, het coolste filmpje over de koopzondagen in Almere?ZZondagHoewel zondag bekend staat als de zevende dag van de week, klopt dit niet in historisch en vooral bijbelse context. Vanuit die context bezien is de zondag namelijk de eerste dag van de week. Interessant, want het roept de vraag op waarom de winkels per se op zondag dicht moeten. Zouden we het eigenlijk niet moeten hebben over de koop-zaterdag? Enfin, u begrijpt, in dat geval geldt: niet minder koopzaterdagen!
ZondagsrustDat de winkels in verzuild Nederland decennia lang niet op zondag open mochten, had vooral te maken met de opvattingen van de christelijke zuil. Vertegenwoordigers van deze zuil hielden strak vast aan de in hun ogen bijbelse zondagsrust. Met de snel groeiende secularisatie van ons land viel echter steeds moeilijker vol te houden dat de zondagssluiting nog aansloot bij de voorkeuren van een grote meerderheid van de bevolking. Zelfs veel gelovigen waren blij dat minder strak werd vastgehouden aan de zondagsrust. In Almere schrapte het CDA de zondagsrust uit zijn verkiezingsprogramma als argument voor zondagssluiting van winkels. Alleen in de meer orthodox christelijke hoek vindt het argument nog weerklank, al wordt het in discussies steeds minder vaak gebruikt. Politiek tactisch misschien, maar wie het programma van de ChristenUnie erop na slaat weet beter.
Zwaard van DamoclesEen half jaar nadat de gemeenteraad met een democratisch besluit had gekozen voor uitbreiding van het aantal koopzondagen, kondigde het nieuwe college aan dit besluit te willen terugdraaien. Inmiddels zijn we twee jaar verder, en de mogelijke verlaging van het aantal koopzondagen hangt de winkeliers nog steeds als een zwaard van Damocles boven het hoofd. Door de blijvende onduidelijkheid hebben veel winkeliers het gewoon niet aangedurfd te investeren in een wekelijkse koopzondag.Naar boven |
